De toekomst van de Japanse Nishikigoi-industrie | Wetenswaardigheden | Allerlei dingetjes omtrent de ontwikkeling van koi en de hobby in het algemeen

Wetenswaardigheden

allerlei dingetjes die ertoe doen

De toekomst van de Japanse Nishikigoi-industrie

De toekomst van de Japanse Koi-industrie



Proloog



Reeds aan het einde van de 19e eeuw is een prille basis gelegd voor de koi-industrie zoals wij deze heden ten dage kennen. De eerste mutaties van de wilde karper zorgden al snel tot een specialisatie: de “Nishikigoi”. Nu was de bakermat van de Nishikigoi, de Japanse prefectuur Niigata, totaal niet vergelijkbaar met het Niigata zoals wij dit nu kennen. Niigata is nog immer een relatief beperkt en toegankelijk en primitief gebied, maar in die tijd was het primair een (letterlijk) afgesloten gemeenschap van boeren families, waarvan een aantal de eerste stappen zetten tot de professionele kweek van Nishikigoi. In de wintermaanden was dit gebied totaal niet toegankelijk, en in de zomermaanden vonden maar weinig liefhebbers de weg naar de Nishikigoi. Het was dan ook een geheel lokale ambacht met weinig uitstraling naar andere delen van Japan, laat staan de rest van de wereld.

In de tweede helft van de 20e eeuw (1950 en later) begon zich daadwerkelijk een kleine industrie te vormen, en vestigden de eerste “huizen” hun naam. Naast voornaam en achternaam refereert men graag naar het “huis”, zodat duidelijk is welke kweker verantwoordelijk is voor een herkenbare vorm van nakomelingen: de eerste bloedlijnen werden gevestigd. Nog immer spreken namen van huizen als bijvoorbeeld “Dainichi” van de familie Mano en “Matsunosuke” van de familie Sakai tot de verbeelding. Het is dan ook deze periode geweest dat de industrialisatie van de Nishikigoi tot volle bloei kwam. En naarmate de kwaliteit van de koi met forse stappen voorwaarts bewoog nam ook de vraag naar dergelijke koi snel toe.

Marktdynamiek



Als men kijkt naar de vorming van een markt, en in dit geval de markt van de Nishikigoi in het bijzonder, dan kent deze een aantal fasen:

  • De initiatie. De groep van afnemers die direct aankopen en de markt vorming geven door het genereren van algemene interesse en publicaties
  • De piek van over-enthousiasme. Na de initiatie van de markt en het vormen van interesse komen er steeds meer volgers, aangetrokken door de positieve berichten en enthousiasme. De vorming van een “hype” is een feit! Koi-shops komen als paddestoelen uit de grond, de garage-verkoop kent geen grenzen, een ieder lift mee op succesverhalen om een graantje mee te pikken.
  • Het dal van desillusie. Naarmate de succesverhalen afnemen koelt het oorspronkelijke enthousiasme af en wordt individueel bepaald of in dit geval de koi-hobby brengt wat men daarvan vooraf had verwacht. In deze fase haken dan ook veel hobbyisten af, het is de fase waarin veel hobbyisten geconfronteerd worden met het ontbreken van kennis om koi op een gezonde wijze te kunnen houden en op welke wijze de ontwikkeling van koi daadwerkelijk gerealiseerd wordt
  • De stabilisering en beperkte groei. Slechts een klein gedeelte van de oorspronkelijke populatie op het hoogtepunt blijft over en de markt gaat over in een min of meer stabiele markt waarbij er zeker nog intreders zullen zijn maar de groei van de markt beperkt zal blijven. Deze groei wordt in deze fase voornamelijk gerealiseerd door innovatie (nieuwe technieken) of produktverbeteringen (in ons geval kwalitatief betere koi)

Men kan stellen dat het uitbreiden van de koi-markt eenzelfde dynamiek ondergaat, en dat deze verdere verbreiding over de wereldbol niet overal in hetzelfde tempo plaatsvindt. Sommige landen of werelddelen hebben nog niet eens kennisgemaakt met het fenomeen “Nishikigoi” wat ons allen bezighoudt en voldoening geeft. Althans, wanneer de hobby energie geeft in plaats van energie kost want in het laatste geval raakt de hobbyist snel gedesillusioneerd. Wat dat betreft kunnen we onszelf zeker herkennen in fasering van de ontwikkeling van een markt, het is eenzelfde curve die wijzelf ook doormaken in deze hobby!

Wanneer men kijkt naar de algemene markt van de Nishikigoi, dan zijn bovenstaande fasen goed herkenbaar:

Marktdynamiek van de Koi industrie gedurende de afgelopen 70 jaar
Deze afbeelding, wat een representatie is van de ontwikkeling van de industrie der Nishikigoi, wordt in het vervolg van dit artikel verder toegelicht.

De Nishikigoi verovert Engeland



Het was pas in de jaren 70 dat de Nishikigoi enige populariteit in Europa begin te krijgen. Een eigenzinnige Engelsman, Peter Waddington, opende de deuren tot de Nishikigoi voor de Engelse markt en de import van Japanse koi kwam in een stroomversnelling. In eerste instantie een echte hobby voor de “happy few”, welgestelden die toch forse bedragen wilde neertellen voor een vis waarvan nog amper bekend was op welke wijze deze in volle gezondheid gehouden moest en kon worden. Voor de Japanse markt betekende extra afzetkanalen natuurlijk ook extra mogelijkheden om hun kweek verder uit te breiden, steeds meer Japanse kwekers konden langzaam in hun levensonderhoud voorzien met het kweken van hoogwaardige Nishikigoi. Met een aanwakkerende interesse werd Nishikigoi vanzelf ook beter bereikbaar voor de professionele hobbyist en zo kon het gebeuren dat de aanvoer van Japanse koi grote vormen aan kon nemen.

Nu was het in die tijd ook zo dat de kennis van hoogwaardige Nishikigoi niet wijd verspreid was. Dit komt men nu ook nog wel eens tegen, het is nog immer moeilijk om de basiswaarde van een levend schilderij als onze koi objectief te kunnen bepalen. Dit is nooit gelukt en zal misschien ook nooit lukken, maar het is wel deze mantra geweest die lange tijd als vervelende onderstroom de hobby heeft bepaald. Er zijn nog legio mensen die denken dat een Japanse koi per definitie de prijs van een leuke middenklasse auto heeft , en dit zal misschien ook wel zo blijven in de toekomst. Een nadeel van deze situatie is dat een dergelijk “produkt” dan ook wel verwachtingen schept, en zelden konden deze worden ingelost door de geïmporteerde top-koi. Het gevolg hiervan was dat de markt afzwakte: de desillusie was begonnen...

De Nishikigoi verovert Amerika



Waar de Engelse markt afkoelde en vele hobbyisten teleurgesteld de arena verlieten, stonden in Amerika een nieuwe generatie hobbyisten op en brachten nieuwe vraag in de markt. Op deze wijze kan een markt als de koi-industrie blijven groeien, of om z’n Amerikaans te stellen: “you win some, you loose some”. Het enige dat telt is dat er meer bijkomt dan afgaat en permanente groei is het resultaat. De koi-industrie koelde weliswaar wat af, maar de Amerikaanse kracht wakkerde het vuurtje weer verder aan want er zijn nu eenmaal enorm veel Amerikanen!

Na het veroveren van de Amerikaanse markt, en de ook daar bijbehorende afkoeling door teleurgestelde hobbyisten, kwam precies op het goede moment een nieuwe impuls via de Europeanen. Waar de Engelsen al wisten waar Abraham de mosterd haalde genoot de hobby in bijvoorbeeld Nederland en België pas rond het jaar 2000 een enorm aantal liefhebbers. Een paar jaar later volgden de Scandinavische en voormalige Oostblok-landen. Toch kan men niet ontkennen dat (zeker in de Benelux) er een afkoeling heeft plaatsgevonden en vele hobbyisten hun pogingen om koi te houden hebben gestaakt. De markt is onmiskenbaar in verval. Toch blijven de Japanners in grote aantallen koi kweken. Waar de mondiale economie de afgelopen decennia klap naar klap te verwerken heeft gekregen is er momenteel heel weinig koi beschikbaar voor onze markt. En dat is op zich vreemd want als de fabrieken door blijven draaien en de bestaande afzetgebieden slinken dan moet er onherroepelijk een overschot ontstaat. Toch is dit niet het geval, na het veroveren van de Europese en de Amerikaanse markt heeft de Nishikigoi inmiddels een nieuwe groep liefhebbers in haar grip, en deze nieuwe groep is krachtiger en groter dan ooit tevoren: Azië, en in het bijzonder China!

De Nishikigoi verovert Azië



De vraag naar Japanse Nishikigoi vanuit Azië is enorm. Azië, en van de grootste werelddelen en economisch sterk in opkomst, kenmerkt zich door “nieuw geld” dat instroomt op valutamarkten uitmondend in een enorme drang tot consumeren: het is letterlijk niet aan te slepen. Voor Japanse kwekers is deze situatie ogenschijnlijk ideaal, zonder al teveel moeite worden vraagprijzen betaald, heeft men geen last van de kwakkelende Japanse economie en bijbehorende dure Yen, en worden complete bassins in een koop klaargemaakt voor transport naar Azië.

Koi schilderij van Chinese afkomst Koi schilderij van Chinese afkomst

Aangezien de Aziatische honger, met daarachter de grootste bevolkingsgroep op aarde, nog maar net is begonnen lijkt de toekomst van de Japanse Nishikigoi zo zeker als de waardevastheid van puur goud. Toch is niet alles goud wat blinkt....

De kroonjuwelen van de kweker



In het begin van de koi-industrie hebben bekende huizen hun stempel gedrukt en de pijlers geplaatst voor een stevig fundament voor de toekomst. Pure liefhebberij en toewijding hebben geleid tot de meest prachtige Nishikigoi zoals wij deze nu kennen. Alle zogenaamde “know-how”, zorgvuldig overgebracht van vader op zoon, zijn terug te zien in de huidige bekende bloed- en kweeklijnen. Sommige koifarms gaan al drie of vier generaties terug en alle kennis, toewijding, successen en falen zijn geëvolueerd. De huidige koi is een stempel van ambacht en vermogen, vastgelegd in het DNA van de ouderdieren. Tegelijkertijd is er gedurende de ontwikkeling van de koi-industrie een enorme bron aan genetisch potentieel ontstaan waaruit de kwekers kunnen putten, in de vorm van ouderdieren van verschillende afkomst. De kroonjuwelen van de kweker, het totale genetische potentieel, zitten achter slot en grendel en veilig opgeborgen op verschillende bekende en onbekende lokaties in Japan.

De tentoonstelling van de kroonjuwelen



Het ere-podium van vakmanschap zijn toch de hoogste treden van de verschillende Japanse koi-shows. Daar wordt bepaald wat de kwaliteit op dat moment is, en worden de meest prachtige exemplaren aan de wereld getoond. Toch is er een tendens waarneembaar dat deze kwalitatief zeer hoogwaardige koi meer en meer in eigendom komen van vermogende Aziaten en niet zelden verdwijnen deze dan ook naar het Oosten om hun leven daar te vervolgen. De koi blijven eerst in “Azukari”, wat betekent dat de koi in handen wordt gegeven van de kweker om met behulp van zijn know-how het maximale potentieel van de koi te benutten. De kweker is echter geen eigenaar meer van de koi! Veel van dergelijke koi eindigen ook uiteindelijk als “Oyagoi” (hoewel een show-winnaar niet per definitie ook geschikt is als ouderdier). En dat kan in Japan zijn..... of daarbuiten.

Technologie



Het is algemeen bekend dat de specifieke omstandigheden in Japan ten grondslag liggen aan de algemene ontwikkeling van koi qua groei en huidkwaliteit. Veel van ons herkennen de situatie dat bijvoorbeeld het beni (het rood) van een Kohaku mooi zacht en rekbaar was toen de koi in de vijver kwam en na verloop van tijd deze unieke eigenschappen verloor. Toch lukt het steeds beter om gelijkwaardige omstandigheden te creëren als in Japan, maar daarvoor moet wel geïnvesteerd worden en dit is zeker niet voor iedere hobbyist weggelegd. Innovaties als Bakki-showers en omgekeerde osmose missen hun effect niet: de unieke eigenschappen van de Japanse wateren kunnen worden gekopieerd! Ondersteund met additionele verwarming van het water komen er meer en meer hobbyisten en dealers die minstens gelijkwaardige resultaten halen als de Japanners.

Deze ontwikkelingen zijn een potentieel gevaar voor de Japanse kwekers: hun unieke omstandigheden zijn opeens niet meer zo uniek en de toegankelijkheid tot kwaliteitskoi is ook enorm toegenomen: naarmate er meer Yen over de toonbank gaat wordt overname een realiteit, want ook de Japanse koikweker is inmiddels geëvolueerd tot een zakenman.

Made in China...



Wat er op dit moment gebeurt op de markt van de Nishikigoi is praktisch ongekend. Door de eerdere ontwikkeling van mondiale markten is de produktie in Japan gedurende de tijd enorm opgevoerd, en toch zijn er perioden dat er in Japan geen enkele koi meer te koop is! Het wordt voor ons hobbyisten en dealers steeds moeilijker om aan goede koi te komen. Niet dat deze er niet zijn, integendeel, maar de Aziaten kopen in hele grote getale de voorraad op. Kwaliteitskoi met potentie verdwijnt in rap tempo naar bijvoorbeeld China, en we weten allemaal waar de Chinezen goed in zijn: kopiëren!

Viskwekerij in het algemeen, en daar valt het kweken van koi ook onder, worden met behulp van grote subsidies opgestart. Dit zijn enorm grote en kapitaalkrachtige bedrijven met steun van de overheid. Ook koi met grote potentie wordt daar direct ingezet voor de kweek, en inmiddels raakt de koi-industrie in China op stoom. Met een verschil: deze markt kan uitgroeien tot een zelfvoorzienende markt, waarbij de interne produktie voldoende is voor de vraag. Een stijgende export is daarvan het gevolg, en de grote vraag is en blijft wat dat voor een effect zal hebben op bijvoorbeeld een aspect als de prijs/kwaliteitsverhouding!

En nu?



De Japanners volgen deze ontwikkelingen nauwgezet. Het zullen vast geen spionage-activiteiten zijn, maar er zijn reeds verschillende artikelen te vinden van kwekers die Chinese koihuizen bezoeken. Zonder achterdochtig te worden denk ik niet dat de Japanners het idee hebben dat de Aziaten al voldoende kennis hebben , maar ze houden toch op zijn minst de vinger aan de pols. Aziaten zijn zeer snelle leerlingen en bouwen rustig voort aan hun geoliede fabrieken.
Ook de marktwerking zal haar sporen achterlaten: er is een reëel gevaar van het overspoelen van de koimarkt vanuit het Oosten met hun koi, en dit zal haar invloed niet missen. Ook de kroonjuwelen, de koi met echte potentie, zijn niet meer zo veilig als vroeger door de valuta-buiging: alles is te koop. Een extra aanjager voor de “meesters van de kunst van het kopiëren”!

Je kunt dan misschien wel hun allerbeste koi kopen maar niet te koop is, is de eer en toewijding van de Japanse kweker! In rap tempo weten zij zich steeds aan te passen, en een bepaalde voorzichtigheid heeft reeds haar intrede gedaan want de laatste jaren is sterk geïnvesteerd in het verbeteren van het genetische potentieel aan kweekdieren en onderliggende bloedlijnen: onze koi wordt steeds en steeds beter, maar het wordt ook steeds moeilijker om de achterliggende handtekening van de verschillende Japanse huizen te herkennen. Geheimzinnigheid ten top, “New types” van een variëteit komen en gaan. Protectionisme in optima forma!

Kunnen de Japanners aan de top blijven staan met hun koi? Wie zal het zeggen, de toekomst zal het leren. Er is geen nieuwe markt meer te verwachten en de status quo zal gevormd gaan worden de komende 10 jaar. Is de huidige voorsprong van de Japanners voldoende voor toekomstige heerschappij of tanende door een ontwikkelende Chinese overheersing? Ze pakken het in ieder geval groot aan, en de Japanners volgen de ontwikkelingen met argusogen. Om maar eens de analogie met het voetbal te maken: de Japanners hebben al vele wedstrijden gespeeld en is torenhoog favoriet. De finale zal nu echter worden gespeeld en het zal een prachtige wedstrijd worden, waarbij het publiek (zijnde alle koi-hobbyisten ter wereld) getrakteerd zal worden op prachtige doelpunten en schitterende passeerbewegingen. Of de Japanners aan het einde ook de beker omhoog kunnen houden? Ik weet het niet, maar ik zal zeker met veel plezier deze finale gaan volgen.

Dit artikel is ook verschenen in KoiWijzer 46 - Editie 2 - 2011, het officiële verenigingsblad van KOI2000.