nitrificatie | Waterkwaliteit | Alle belangrijke waterwaardes en afhankelijkheden op een rijtje

Waterkwaliteit

noodzaak voor ontwikkeling

Help, ik heb een te hoge nitriet-waarde (NO2-)

Help, ik heb een te hoge nitriet-waarde (NO2-)


In het eerder geschreven artikel over nitriet is al aangegeven dat te hoge waardes zeer schadelijk zijn voor uw koi en onherroepelijk kunnen leiden tot de dood. Als "tussen-produkt"  in het nitrificatieproces leidt het tot beperkingen on zuurstof op te kunnen nemen. Oorzaken van een te hoge nitrietwaarde zijn vaak (te) veel voeren met onder-gedimensioneerde filters, of filters die nog onvoldoende gerijpt zijn. In alle gevallen ligt de oorzaak bij uzelf: nitrietpieken ontstaan doordat u teveel heeft gevoerd en er te weinig nitrificerende bacteriën in uw systeem aanwezig zijn.

NO2-

Wanneer u dus meer wilt voeren, ga dit dan geleidelijk opvoeren en verspreidt het over een paar dagen. Ook wanneer u wisselt van voer bij het voortkabbelen van de seizoenen , doe dit dan voorzichtig. Bij heg overstappen van bijvoorbeeld lente- naar zomer-voer is de hoeveelheid voedingsstoffen in een korrel beduidend hoger, het lijkt dan dat u evenveel voert maar door de toename per korrel is dit schijn. Twee à drie dagen later zult u onherroepelijk een nitriet-piek meten wanneer u hier geen rekening mee houdt omdat uw koi in eerste instantie een verhoogde concentratie ammonium produceren dat snel wordt omgezet naar het hardnekkige nitriet.


Gedrag van uw vissen


Doordat nitriet de opname van zuurstof beperkt ziet u dit direct terug in uw vissen: hangen gedrag, vaak met het hoofd naar beneden, sloom, schurend en met samengeknepen vinnen zijn de signalen die uw alarmbellen moeten doen rinkelen. Ook lusteloosheid, een rode (geïrriteerde) huid en verhoogde slijmproductie kunnen duiden op een verhoogde concentratie nitriet. Zorg er dus voor dat u altijd een vers testsetje voor nitriet beschikbaar heeft, zodat u op een snelle en doelmatige manier de concentratie kan meten. Een testsetje nitriet hoort, samen met een testsetje voor KH, tot de EHBO-koffer der gevorderde koi-houders! Bij een kleine verhoging is verhoogde dijkbewaking nog een remedie, maar beperk in ieder geval even het voeren zodat uw filter haar werk kan doen en kan "bijtrekken".
 
 

Bij flinke verhogingen


U kunt een aantal zaken doen om de problemen snel te overwinnen. Allereerst begint u met verversen. Door vers kraanwater (let op temperatuurverschillen!) dunt u als het ware de concentratie nitriet uit waardoor deze minder schadelijk wordt voor uw koi. In alle gevallen ververst u, het is het beste middel wat wij als houders beschikbaar kunnen stellen.
 
Wanneer de piek boven de 0.4milligram/liter is (zie hiervoor de kleurenkaart van uw testsetje of ander mechanisme dat u gebruikt waarop u dit kunt aflezen) kunt u een kilo jodiumvrij (!) zout toevoegen per 1000 liter. Dit lost uw nitriet-probleem NIET op, maar het zorgt ervoor dat de zuurstofopname verbetert en uw koi minder schade oplopen. Hiermee koopt u voor uzelf wat tijd om de oorzaak van uw probleem te identificeren:
 
  • Stop direct met voeren. "Veel problemen beginnen bij uw gulle hand", een gouden regel bij het vijveren
  • Start met water verversen, denk hierbij aan minstens 20-30% van uw vijverinhoud bij flinke verhoging. Let hierbij op de temperatuurverschillen, voorkom grote schommelingen want dan wordt het van kwaad tot erger! Blijf regelmatig meten om te toetsen of de concentratie daalt, wanneer dit niet zo is zet u een tandje bij!
  • Controleer uw filtratie en op reinheid en doorstroming van filters en pompen, slecht functionerende filtersystemen kunnen nitrietpieken niet snel egaliseren
  • Maak uw filter nooit "radicaal" schoon, en wanneer u wilt reinigen doet u dit dan in vijverwater en niet in kraanwater

De oplettende lezer trekt hier de conclusie dat water verversen en stoppen met voeren symptoombestrijding is, en niets doet aan het wegnemen van de oorzaak! Zoek deze dan ook eerst bij uzelf, het merendeel van problemen in uw vijver start met wat u er zelf ingooit: (hoeveelheid en kwaliteit van) voer! Weer kritisch en eerlijk, en probeer voor uzelf helder te krijgen wat er de afgelopen paar dagen anders was dan de periode daarvoor toen u geen nitriet-problemen had. Natuurlijk zijn er allerlei commerciële produkten te verkrijgen die u helpen de grondoorzaken te verbloemen, maar hiermee maakt u het onderliggende probleem uiteindelijk van kwaad to erger. Een vijver in evenwicht heeft geen additieven nodig om gezond water te bevatten.

Ook na gebruik van medicatie is het monitoren van de nitrietwaarde een "best practise", omdat veel van de door ons gebruikte middelen geen onderscheid maken tussen gewenste en ongewenste bacteriën. “Medicijnen” tasten in veel gevallen onze filters aan, dus dit kan ook een oorzaak zijn van uw nitrietprobleem.

 

Tot slot


Nitrietverhoging sluipt er snel in, bij een lekker zonnetje worden we actiever met onze gulle handen rondom de vijver en vergeten we weleens dat onze filters geen onderscheid maken in goed of slecht weer (alleen in watertemperatuur). Het is vervelend, maar met wat beleid kunnen we kleine piekjes prima absorberen. Vaak willen hobbyisten er niet aan, maar lichte zweefalg-zweem in het water is uitermate geschikt om ons door de natuur te laten helpen. Deze algen blokkeren het zicht op onze koi maar absorberen (ook) ammoniak, waardoor er geen nitriet kan ontstaan. Als u dus regelmatig last heeft van nitriet en u zeker weet dat uw filtercapaciteit afdoende is (wat vaak ook zo is, maar het is onvoldoende gerijpt) dan zou ik u willen adviseren de UVC beperkt te gebruiken. Helemaal groen laten worden beperkt het zicht wel erg, maar met een simpele tijdklok kunt u uw UVC qua branduren prima sturen en zo de natuur in uw vijver brengen als extra ondersteuning. Zet uw UVC dan ook af bij een flinke piek en laat het even zo, en breng deze dan een paar dagen later weer langzaam in het spel door deze initieel niet te lang aan te zetten en die er elke dag een uurtje bij. Uw filter heeft zo de tijd de filterende capaciteiten van uw algen over te nemen zonder dat uw koi daar last van hebben.
 

Nitrificatie

Nitrificatie



Nitrificatie is de biologische oxidatie van ammonium tot nitriet gevolgd door de oxidatie van dit nitriet tot nitraat. Nitrificatie is een belangrijke stap in de e stikstofkringloop">stikstofkringloop van ecosystemen zoals een vijver.

De oxidatie van ammonium in uiteindelijk nitraat gebeurt door bacteriën uit verschillende geslachten. De eerste stap naar nitriet wordt onder andere gedaan door bacteriën uit de geslachten Nitrosomonas en Nitrosospira (het voorvoegsel nitroso staat voor ammonium). De tweede stap naar nitraat wordt hoofdzakelijk gedaan door de bacteriën uit de geslachten Nitrospira en Nitrobacter (het voorvoegsel nitro staat voor nitriet).

In onderstaande afbeelding wordt deze kringloop gepresenteerd, waarbij het eindprodukt nitraat weer door planten wordt opgenomen:


Nitrificatie en stikstofkringloop

Overigens wordt ammonium ook opgenomen door planten zoals algen waarmee zij een beetje inbreken op de kringloop. Vanuit de kringloop en het bijhorende nitrificatie-proces is het duidelijk dat de kringloop start met het ontstaan van ammonium. Ammonium wordt in onze vijvers geproduceerd door de koi, waarvan het grootste gedeelte (>75%) direct via de kieuwen aan het water wordt gegeven.

In het proces is nog een speciaal proces aangegeven, en dat is het proces van enitrificatie">denitrificatie. Daarbij worden nitraten weer afgebroken door de bacterien.


Bron: Chemie in het aquarium