amylase | Voeding | Wat is (het belang van) goede voeding

Voeding

van koolhydraten tot mineralen

Koolhydraten / Suikers als bouwsteen

Koolhydraten / Suikers als bouwsteen


Koolhydraten is een verzamelnaam voor zetmeel en suikers. Samen met vetten en eiwitten verzorgen zij de energie voor onze koi. Ze worden ook wel sacchariden of suikers genoemd. De naam "koolhydraat" is afkomstig van de waarneming dat deze stoffen bij verhitten water (hudoor betekent "water") verliezen en er koolstof overblijft. Ze ontstaan in grote hoeveelheden in planten tijdens de fotosynthese en bestaan in drie vormen:

  • enkelvoudige suikers (monosacchariden) als glucose, fructose, ribose en galactose
  • moleculen opgebouwd als twee monosacchariden (disacchariden) als saccharose, maltose en lactose
  • macromoleculen bestaande uit lange ketens opgebouwd uit sacchariden (polysacchariden)

Een enkelvoudige suiker kan direct energie leveren. Ze laten de bloedsuiker snel stijgen maar ook net zo snel weer dalen. Meervoudige suikers bestaan uit een lange keten van suikermoleculen en functioneren als energie-opslag. Koolhydraten als cellulose worden onder noemer "voedingsvezels" gebracht, zij leveren geen energie en worden ook niet verteerd maar dragen bij aan een goede stoelgang.

Zetmeel als bron van suikers
Koolhydraten treft men in koivoer voornamelijk aan in de vorm van zetmeel. Zetmeel is een lange keten van glucose (enkelvoudige suikers):

Zetmeel als polymeer van glucose

Zetmeel is een plantaardige bron van koolhydraten. De zetmeelindustrie raffineert zetmeel uit voornamelijk mais, tapioca, tarwe en aardappelen. Nadien wordt dit bewerkt. Zetmeel kan door omnivoren als de karper vrij effectief verwerkt worden omdat zij verteringsenzymen produceren om zetmeel af te breken ("amylase"). Het verhitten van de grondstof gedurende het extruderen van de korrels tijdens de produktie van koivoer vergroot bovendien de effectieve opname van zetmeel.

Omdat tijdens en vlak na het eten glucose wordt verbrand en energie oplevert, hebben ook koolhydraten een eiwitbesparend effect (zie ook "Vetten"). Er worden altijd meer koolhydraten opgenomen dan het lichaam direct kan gebruiken, de karper houdt als het ware een reserve-voorraad aan die aangesproken wordt als de vrije glucose in het bloed na een tijd is opgebruikt. Dit "tussenstation" is een buffer voor het overdadig aanbieden van koolhydraten, waarbij deze uiteindelijk opgeslagen kunnen worden als vet. Naast eiwitten zijn koolhydraten dan ook een belangrijke oorzaak voor vetafzetting op vitale organen van de vis.

Functie koolhydraten in koivoer
Naast dat koolhydraten een stuk goedkoper zijn dan eiwitten en tevens een leverancier zijn van energie, hebben ze ook de eigenschap dat hiermee een vaste korrel te produceren is. Middels de koolhydraten worden de grondstoffen gebonden zodat er een pellet gemaakt kan worden. Daarnaast wordt het gebruikt als "vulmiddel" om de formule compleet te maken. Immers, met voornamelijk eiwitten en vetten in verantwoorde hoeveelheden in percentages vullen koolhydraten dit aan tot 100% (naast bestanddelen als ruwe as, mineralen en andere toevoegingen). Hierdoor zijn de basisingrediënten van een koivoer gebaseerd op eiwitten, vetten en koolhydraten.

Richtlijnen voor koivoeder (Bron: Internet forum)

Koolhydraten: Kort maar Krachtig
  • Een koolhydraatpercentage van 30 à 40% is optimaal.
  • Net als vetten hebben koolhydraten een 'eiwitbesparend' effect.
  • Koolhydraten zijn minder energierijk dan vetten, maar geven hun energie sneller af.
  • Voedingsvezels bevorderen de spijsvertering.
  • Zetmeel levert niet alleen energie, maar dient daarnaast ook als bindmiddel.