Artikel | Voeding | Wat is (het belang van) goede voeding

Voeding

van koolhydraten tot mineralen

Voert u wel voldoende?

Voert u wel voldoende?


Het is geen groot geheim dat voeding een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van koi. Naast het bieden van de
juiste temperaturen is het vermoedelijk de één na belangrijkste parameter die de hobbyist kan beïnvloeden (de genen zijn wat dat betreft de meest belangrijke parameter, want wat er niet in zit zal ook nooit gerealiseerd kunnen worden, de genen maximaliseren het potentieel van een koi). Goede voeding is essentieel, voeding met zoveel mogelijk “eigen” eiwitten met een hoge eiwit-benutting tijdens de groei-temperaturen biedt in principe de basis voor succes.

Koi Voederschema

Toch lukt het vaak niet om groei te maximaliseren. Natuurlijk is er in de groei-maanden een duidelijke groei waarneembaar, maar het maximale potentieel benutten is andere koek. In heel veel gevallen is het noodzakelijk om eens te kijken naar je eigen voergedrag. Niet zozeer naar de belangrijke parameters als tijdstip en frequentie en samenstelling van voer, maar gewoon eens naar de absolute hoeveelheid. Hobbyisten voeren zuinig, en dat remt de ontwikkeling van de koi. Voor ons gevoel gaan er kruiwagens vol in, maar heeft u uzelf weleens de vraag gesteld hoeveel u precies voert? En hoeveel voeding de koi eigenlijk nodig zouden hebben bij een bepaalde lengte?

Om hier een gevoel bij te krijgen hebben wij voor u een eenvoudig en breed geaccepteerd voedingsschema gesmeden, dat u kunt downloaded op de
download-pagina. U vult daar de gegevens van uw koi in, en geeft aan hoe de body van de koi is op dat moment. Binnen het schema wordt dan een referentie-gewicht opgezocht voor de specifieke koi met kenmerken, en u kunt dan aflezen hoeveel voedingen nodig is bij een bepaalde watertemperatuur. Immers, een koi is koudbloedig dus naast aangepaste voeding per seizoen moet ook de hoeveelheid steeds bijgeschaafd worden, want hoe hoger de watertemperatuur hoe beter het metabolisme van de koi en de voedingsopname werkt.

Is het schema zaligmakend? Nee, wanneer uw koi moeite hebben om de hoeveelheid voeding op te nemen dan belast u het water extra, koi hebben niet een permanente en constante drang naar voeding. Op sommige dagen of tijdstippen eten ze zelfs weleens helemaal niet, of wanneer bijvoorbeeld keeltanden opspelen is de drang naar voeding ook niet hoog. U moet het dus met enige behoedzaamheid gebruiken en het
gebruiken als leidraad. In de toelichting van het schema in het bestand vindt u hierover meer informatie.

Probeer het eens, speel ermee, en krijg inzicht in lichaamstoename per centimeter en bijbehorende benodigde voeding. Het maakt u bewust van hoeveel u voert, en geeft u een referentiekader waardoor u zeker weet dat de hoeveelheid voeding past bij uw bestand. U gaat dit beslist terugzien in de ontwikkeling van uw Koi!



Het voedingsschema is gerealiseerd in Microsoft Excel, u kunt een gratis viewer downloaden.

Een ideaal supplement: garnalen!

Een ideaal supplement: garnalen!


Een uitgebalanceerd dieet is randvoorwaardelijk voor de gezondheid van uw koi. De verschillende merken koivoeders schieten als paddestoelen uit de grond, waarmee een ondoorgrondelijk oerwoud van merken, marketing en beweringen wordt gecreëerd. Je ziet door de bomen het bos niet meer, terwijl iedere hobbyist weet (of zou moeten weten) dat een koi-korrel (een pellet) in principe alle voedingsstoffen zou moeten bevatten die nodig zijn in een uitgebalanceerd dieet. Vanuit deze optiek is een alternatieve voeding in principe ook niet nodig, noodzakelijke afwisseling van voeding is niet van toepassing op onze koi maar het bewustzijn van de mens knaagt permanent aan deze pijler van gezonde voeding. "Effe snacken" is voor ons een welkome afwisseling, en op zich is dat voor onze koi natuurlijk ook (hierbij geldt natuurlijk wel de stelregel dat als er "te" voorstaat de balans doorslaat naar de verkeerde kant). Supplementen gebruiken naast de reguliere pellet kan een mogelijkheid zijn als u deze variatie aan voedselaanbod aan zou willen brengen. En een zeer goed voorbeeld daarvan is de Hollandse garnaal:

Garnalen als supplement op koivoeder(Hollandse garnaal

De voedingswaarde


Een zeer welkom supplement is... Hollandse garnalen! Het is voor de koi van groot belang om voedingsstoffen aangeboden te krijgen die zoveel mogelijk lichaamseigen zijn of komen uit het aquatisch milieu waarin hij leeft. Wat dat betreft schiet u met garnalen natuurlijk direct in de roos, ze behoren tot de natuurlijke voedingsstoffen "in het wild"! Een betere match is haast niet denkbaar.

Er zijn legio garnalen-soorten op deze aardbol, maar over het algemeen kan men stellen dat een garnaal weinig vetten bevat, en boordevol staat met eiwitten en vrij zijn van koolhydraten (suikers). Deze eiwitten zijn een zeer belangrijke bron voor ontwikkeling van onze koi en de benutting (NEB) van de eiwitten van de garnaal is zeer hoog. Dit betekent dat de koi maximaal in staat is om de eiwitten op te nemen en aan het werk te zetten voor de zaken die wij in onze vijvers graag zien! Wel dient direct opgemerkt te worden dat een dieet dat alleen bestaat uit garnalen niet afdoende is voor onze koi, het is een supplement en geen substituut!

De voedingswaarde van de Hollandse garnaal is opgenomen in de voedingstabel (per 100 gram):

Voedingstabel van de Hollandse garnaal

Wetenswaardigheden over de garnaal


Garnalen hebben een zogenaamd "exo-skelet". Dit betekent dat het dier geen geraamte (botten) heeft, maar dat de schil zorgt voor bescherming: een echt pantser. Dit pantser is, voor de culinairen onder ons, vaak niet interessant om op te dienen. De herkomst van het gezegde "uit je vel springen" zou hier weleens gelegen kunnen hebben, door de groei van de garnaal past het skelet op een gegeven moment niet meer en de natuur heeft ervoor gezorgd dat de garnaal daadwerkelijk uit het skelet kan springen! De garnaal is op dat moment erg kwetsbaar, want zijn nieuwe jasje wat hij onder het oude skelet al had opgebouwd, is nog flexibel om op maar te maken, maar biedt op dat moment even geen bescherming: het is een vlies wat na een paar uren weer is uitgehard tot een nieuw skelet! En het oude skelet? Dat zit vol met bouwstoffen en wordt door dezelfde garnaal weer netjes opgeruimd en gerecycled, natuurlijke efficiëntie in het kwadraat!

Het pantser van de garnaal is voor ons echter niet eetbaar, en in vele restaurants priegelt men het kleine stukje vlees uit de garnaal door het exo-skelet te "kraken". Toch is ook dit skelet van waarde als het gaat om de voedingswaarde van onze koi: het staat bol van de calcium en kalk en een koi kan een dergelijk hapje dan ook niet weerstaan. Hollandse garnalen kunnen dus in zijn/haar geheel opgediend worden aan onze koi, met "huid en haar".

Garnalen en seizoenen


Garnalen zijn ook een van de weinige supplementen die men het gehele jaar door kan voeren! Omdat een garnaal praktisch alleen bestaat uit eiwitten, en de natuur ervoor zorgt dat de eiwitopname zo lang mogelijk doorgaat, is er geen restrictie om uw koi hiermee te verwennen. Natuurlijk, vanwege de koudbloedigheid van onze koi en de daarmee gepaarde daling van de stofwisseling bij daling van temperatuur, wordt de hoeveelheid op het seizoen afgestemd maar het is en blijft een zeer verantwoordelijke snack! En in het voorjaar, wanneer de stofwisseling weer op gang komt, is de benutting van eiwitten al snel weer op volle oorlogsterkte.

Prijs en prestatie


Nu weten we allemaal dat de prijzen van Hollandse garnalen soms de pan uitrijzen, en de garnalenpellers (herintreders of niet...) het produkt al hebben gedaan van het exo-skelet om het smakelijk te kunnen opdienen. Zo'n mooi opgemaakt produkt heeft handelingen ondergaan die de prijs opdrijven en die voor onze toepassing niet hadden gehoeven. Daar heeft de consument zelf om gevraagd maar onze koi natuurlijk niet... Toch zijn er alternatieven mogelijk, en zijn er in de handel ook garnalen verkrijgbaar die misschien niet mooi genoeg zijn om op te dienen en goedkoper worden verkocht. Deze garnalen worden vaak aangeboden als bron voor vissoepen, en worden per kilo verkocht in bevroren verpakking.

Bij de Duitse winkelketels en de groothandels kan men deze verpakkingen vaak vinden, de koploper hierin is de groothandel "Sligro" die het diepgevroren basis-produkt verkopen voor een prijs onder de 3 euro per kilogram. En zeg nu eerlijk, waar vindt men een betere prijs/prestatie-verhouding als het gaat om de voeding van onze koi bij dergelijke bedragen?

Het nut van zinkend voer

Het nut van zinkend voer


Drijvend, zinkend, groot, medium, klein, hard, zacht. Voor ieder wat wils zou je zeggen. Maar, als het aan de Koi lag koos ze…? Tja, zo eenvoudig is het niet.

De Karper

Neem nu eens de wilde Karper. Per slot van rekening de oervader van onze Koi en wat de voedselopname en vertering betreft een en dezelfde vis. Karper en Koi zijn bodemwroeters. Hun uitstulpbare bek is een wonderlijk stuk gereedschap, gevormd en geperfectioneerd door eeuwen evolutie. Aan beide zijden van de bek bevinden zich de baarddraden. Deze supergevoelige organen detecteren met gemak minieme hoeveelheden opgeloste stoffen in het water en in de bodem zoals aminozuren, hormonen en andere stoffen. Geleid door de gevoelige baarddraden zweeft, wroet, blaast en zuigt de bek met zijn rubberachtige lippen in uitgeklapte toestand de bodem af op zoek naar voedsel.

Urenlang kan een karper geconcentreerd bezig zijn om op deze manier zijn kostje bij elkaar te scharrelen. Getuige de enorme afmetingen en gewichten van sommige wilde Karpers is deze manier van voedsel vergaren dus zeer succesvol. Dicht boven de bodem in een bij voorkeur troebel water voelt de Karper zich veilig. Gevaar van boven hoeven ze niet te duchten. De Karper zit te diep voor predatoren of wordt aan het zicht onttrokken. Wie goed kijkt naar Koi of Karpers in helder water tijdens dit bodemwroeten, ziet dat het lichaam een lichtelijk schuine stand aanneemt met de kop naar beneden. De uitgeklapte bek komt hierdoor in een bijna volmaakte horizontale stand te staan ten opzichte van de bodem. Efficiëntie in optima forma. De ogen naar voren gericht voor eventuele visuele hulp. In het donker alles op de tast, de smaak, de geur, het perfecte detectievermogen.

Toch zijn Karper en Koi prima in staat om in alle waterlagen hun voedsel te vinden en te consumeren. Op elk gewenste diepte cruisen ze, hun muil wijd open, als duikboten door de wolken watervlooien al waren het walvissen in een school krill. Loerend en behoedzaam naderen ze het wateroppervlak om een ingewaaid insect te verorberen, een stukje brood, wat wilde bloesem, de zaden en peulen van planten en vruchtbomen, het ingewaaide graan van het pas geoogste land. Aan de oppervlakte loert al dan niet terecht gevaar. De Karper reageert instinctief en verdwijnt meestal onmiddellijk de diepte weer in. In de diepte wordt de buit dan verorberd in alle rust en in horizontale stand.

De Koi

Karper en Koi eten dus heel rustig en onbevreesd als ze hun voedsel op de bodem vinden. Door deze rust en veiligheid, plus de optimale stand van hun lichaam ten opzichte van het voedsel op en in de bodem is hun voedselopname en verwerking hiervan optimaal. Dit geldt dus ook voor onze koivijvers. Daarbij zwemt er in iedere koivijver altijd wel één of meerdere nerveuze, schrikkerige Koi die met hun angstige gedrag de hele boel aansteken. Zo’n paniekzaaier maakt van een maaltijd aan de oppervlakte een nerveus en hectisch gebeuren. Niet bepaald bevorderlijk voor een rustige groepsmaaltijd of een optimale vertering. Het is juist die rust en het ontbreken van voedselnijd plus de ideale houding ten opzichte van zinkend voer, die zorgt voor een optimale voedselopname en verwerking. Combineer deze wijze van voeren met een voer van zeer goede kwaliteit en “you need a bigger pond”.

To sink or…

Zinkend voeren hoeft niet bij elke voerbeurt, maar mag ook best 1 keer per dag. Bij voorkeur overdag, omdat Koi in de vroege ochtenduren of in de schemering en ’s nachts van huis uit al een stuk rustiger eten. Van nature zijn dit de momenten van de dag waarop ze het minst te vrezen hebben van natuurlijke vijanden. Het voeren met zinkend voer kent een aantal voordelen:
  • Het voedsel wordt in alle rust en zonder voedselnijd optimaal verwerkt en verteerd. Hierdoor haal je een hoog rendement uit het aangeboden voer, mits het voer natuurlijk van goede kwaliteit is, met een hoog NEB gehalte en een laag suikergehalte.
  • Jonge en vaak schuwe Koi, maar ook oudere exemplaren die angstige en voorzichtige eters zijn, komen vaak ongemerkt veel voer tekort. Dit soort Koi moet het meestal van de restjes of wat verdwaalde pellets hebben om toch nog aan hun kostje te komen. Dergelijke Koi zijn en blijven van nature schuwe en angstige vissen die door hun aard niet alleen te weinig voer binnen krijgen, maar door hun schuwheid ook de rest van de school negatief beïnvloeden. Dit soort Koi zijn zeer gebaat bij zinkend voer en zullen in bijna alle gevallen hun schuwe gedrag direct laten varen.
  • Een ander voordeel is dat zinkend voeren verspreid over de hele vijver er voor zorgt dat de Koi door hun zoektocht en bijbehorende wervelingen de bodem goed schoon houden. Kleine plekjes met vuil of ontlasting belanden zo veel sneller in de bodemdrain(s).

…not to sink

Zijn er ook nadelen aan het voeren met zinkend voer? Ja en nee. Een opmerking vaak gehoord wordt is dat het voer in de bodemdrain verdwijnt. Dit kan voor een groot deel voorkomen door zo ver mogelijk van de drains af te voeren. Ook door niet de hele hoeveelheid ineens te voeren, maar bijvoorbeeld in 2 keer. Zodra de eerste helft op is, kan de tweede er in. Een andere mogelijkheid is door gebruik te maken van een voerplateau op de bodem. Dit kan een simpele schaal met opstaande rand zijn, waar het voer op aangeboden wordt. Slechts een heel klein deel zal dan nog naast de schaal belanden. Vogelbadjes of keramische schalen zijn hiervoor perfect geschikt. Ook een PET-fles of zuigfles aan een koord voorzien van gaatjes kan prima dienst doen als onderwater voerstation. Daarnaast moeten we ook niet vergeten dat er bij het voeren met drijvend voer soms ook maatregelen nodig zijn om te voorkomen dat het voer in de skimmer verdwijnt. Een ander argument wat soms als nadeel genoemd wordt is het gemis aan contact met de Koi. Als ze bijvoorbeeld uit de hand eten. Dat is onmiskenbaar een feit, maar omdat het voeren met zinkend voer slechts een enkele keer per dag plaatsvindt, blijven er bij de overige drijvend voer beurten voldoende gelegenheden over om dit directe contact in stand te houden.

Inspecteren

Wie zijn vijver helder weet te houden zal bemerken dat Koi die in alle rust boven de bodem zwemt, zoekt en eet, uitstekend is te inspecteren. Sterker nog, regelmatig neemt een Koi op de bodem een bijna verticale houding aan, waarbij de hele onderbuik en de geslachtsstreek zeer goed te zien zijn. Bij uitstek delen van het lichaam waar zich makkelijk kleine beschadigingen of ontstekingen kunnen vormen die dikwijls (te lang) onopgemerkt blijven. Dat is bij het voeren aan de oppervlakte een heel stuk lastiger, mede vanwege het turbulente oppervlak en de hectiek die met het eten aan de oppervlakte gepaard gaat.

Tot slot

Soms zie je bij Koi die nooit gewend zijn geweest om zinkend voer aangeboden te krijgen, vaak de komische reactie, dat ze het voer tevergeefs aan de oppervlakte blijven zoeken, terwijl dit ondertussen naar de bodem dwarrelt. Toch zijn er onder deze Koi altijd wel enkele slimmerds die hun bodemwroetende roots nooit verloochenen en al snel de diepte induiken achter het voer aan. De minder “slimme” Koi zullen weldra volgen. Is het niet de eerste keer, dan zeker de volgende.

Kortom, voeren met zinkend voer is een zeer natuurlijke afwisseling met een hoog rendement en geeft een bijzondere extra dimensie aan het houden en voeren van Koi. Doe er je voordeel (eens) mee!

Copyright 2011 NEDKOI