mogelijkheden voor optimale temperatuur

Tussenstand van het zonnecollector experiment

Nu het seizoen zo langzamerhand het einde gaat naderen en de warmte weer langzaam naar het zuiden toe vertrekt is het een goed moment om een tussenevaluatie te doen van de zonnecollector. In een e ThermoPond oplossing: voorbeeldinstallatie van een zonne-collector" rel="external">eerder artikel is een voorbeeldinstallatie beschreven die vanaf het prille begin van de lente haar capaciteiten kan tonen op de privé-vijver. Deze vijver ligt in de schaduw en wordt slechts voor een klein gedeelte beschenen door de zon, zodat precies ingeschat kan worden wat de toegevoegde waarde van de zonnecollector is geweest. In dit artikel worden die eerste bevindingen met u gedeeld, en wordt een doorkijkje gegeven naar de verwachtingen voor het na-seizoen. Alvast een tipje van de sluier: de resultaten zijn goed, maar er is een aantal interessante bevindingen te delen.

Voor het volledige artikel klikt u hier..

.Heatpipe zonnecollectorLees meer...

Voorbeeldinstallatie zonne-collector

Na het succesvolle experiment van vorig jaar met de warmtepomp is het dit seizoen het jaar van de zonnecollector! In dit artikel wordt een voorbeeldinstallatie weergegeven die gebaseerd is op "heatpipes" zoals deze op dit moment in gebruik is op mijn vijver en quarantaine-systeem. Het systeem is ontwikkeld in samenwerking met Zonneboiler-Huis op basis van ruimschoots bewezen componenten uit de verwarmingsindustrie en is nu ook geschikt gemaakt voor de vijver-hobby.

Componenten


De basis-installatie bestaat uit de volgende componenten:

  • de buiscollector bestaande uit 30 heatpipes
  • de elektronische regeling voor de aansturing van de verwarmingsinstallatie
  • het expansievat voor het opvangen van drukverschillen
  • de pompgroep die gebruikt wordt voor het rondpompen van de vloeistof door het systeem heen.
  • leidingwerk voor de aanvoer en retour
  • een 3-weg klep voor de gescheiden aansturing van de vijver zelf en de quarantaine-voorziening voor de ontwikkel-experimenten

Omdat de installatie is voorzien van een vorstbeveiliging en er geen vloeistof door de collector zelf gepompt hoeft te worden (zoals bij een vlakkeplaat-collector) is de installatie afgevuld met water. De buiscollector heeft een oppervlakte van ongeveer 4 vierkante meter en is geplaatst op het dak van de woning van waaruit dubbel geïsoleerde leidingen naar de lokatie worden gebracht. De leidingen zijn afgemonteerd in de vernieuwde quarantaine-voorziening waar de overige componenten van de installatie zijn aangebracht. De warmte-afgifte wordt gerealiseerd op basis van 22mm RVS-spiralen die zijn aangebracht in de quarantaine-voorziening en in de filterinstallatie van de vijver zelf:

ThermoPond PlaatsingThermoPond geplaatstThermoPond machinekamer

Verwachtingen


De installatie is in overleg met de leverancier samengesteld, en is gericht op het ondersteunen van de seizoenen. Hierbij is als uitgangspunt het onderstaande verwarmingsschema genomen:

Verwarmingsschema

Met de installatie is het mogelijk om de koi voor een periode van minimaal 5 maanden een zomerse ontwikkel-temperatuur te bieden, waarbij het voorjaar en najaar gebruikt wordt om de temperatuur gericht te laten stijgen en dalen. Met name in het voorjaar is het van belang om niet al te lang in de temperatuurzone van 10-15 graden te blijven zitten, de koi als seizoensdier moet in het voorjaar zijn metabolisme op gang brengen en daarmee zijn/haar weerstand op peil brengen en dit gaat het beste met wat hogere watertemperaturen (boven de 15 graden). In de temperatuurzone 10-15 graden zijn met name parasieten een gevaar omdat de weerstand van de koi nog niet op peil is door een opstartend metabolisme.

Het effect van ondersteunende verwarming op de ontwikkeling en groei van koi is enorm! In het Nederlandse klimaat komt het helaas zelden voor dat de ideale ontwikkel-temperatuur van 24-26 graden voor lange tijd op natuurlijke wijze gehandhaafd kan worden. Aangezien het verwarmen van water altijd energie kost, is het verwarmen van water met behulp van deze oplossing ook economisch het meest rendabel! Additionele kosten zijn er praktisch niet, behoudens de stroomkosten van de pompgroep waarin een CV-pomp is opgenomen met een maximaal opgenomen vermogen van 50 Watt als deze in de hoogste stand wordt afgeregeld, waarbij de laagste stand (die afdoende is voor het zomerseizoen) slechts 20 Watt verbruikt (!). En deze kosten worden alleen gemaakt als er warmte wordt gevraagd en de collector deze kan leveren, de elektronica schakelt op dat moment de installatie aan.

Duurzaamheid


Met behulp van de installatie van de installatie is een zeer duurzame oplossing beschikbaar gekomen voor de koi-hobbyist om vijvers en grote waterbekkens CO2-neutraal te kunnen verwarmen. De hierboven besproken voorbeeldinstallatie is een basis-installatie die op vele vijvers in Nederland afdoende is. De oplossing is schaalbaar en eenvoudig uit te breiden, afhankelijk van eisen en wensen van de hobbyist. En zegt u nou zelf, als u als hobbyist de seizoenen kan ondersteunen en bijsturen wanneer de natuur het een beetje laat afweten zonder terugkerende kosten… precies!

Het nut van verwarmen: ondersteunen van seizoenen

Het verwarmen van uw vijver biedt u de mogelijkheid om de seizoenen die een koi doormaakt optimaal te ondersteunen en te maximaliseren. Kijkend naar de seizoenen dan wendt de koi op de volgende wijze haar energie aan:

  • Winter: praktisch geen energie-verbruik, de koi is koudbloedig en bij koudere watertemperaturen gaat de stofwisseling naar een laag pitje waardoor er ook weinig energie-behoefte is.
  • Lente: de klimmende temperaturen zorgen ervoor dat uw koi weer actiever worden. Immers, de stofwisseling komt hierdoor ook weer op gang en dus heeft de koi behoefte aan energie in de vorm van (aangeboden) voedsel. Deze energie wordt enerzijds aangewend "om de motor weer goed te starten", en anderzijds voor de opbouw van kuit ter borging van het nageslacht. In deze periode neemt de massa van vrouwelijke koi toe vanwege de opbouw van kuit.
  • Zomer: na het paaien en het zorgen van het nageslacht wordt de zomerperiode primair gebruikt voor skelet- en massa-opbouw: uw koi groeit! De niet aflatende honger zorgt voor optimale groei, deze optimale groei van skelet- en weefselopbouw bereikt de koi op een temperatuur van ongeveer 24 graden. Op dat moment werkt het metabolisme (de stofwisseling) optimaal en kan de koi de aangeboden voedingsstoffen, bij voldoende aanwezigheid van zuurstof in het water, optimaal aanwenden!
  • Herfst: het begin van de herfst, zo einde september, leidt voor menig hobbyist een waar feest in. De koi komen bijna het water uit bij het voeren, ze schrokken naar een lieve lust en hun eetlust is niet te stelpen! Juist in deze relatief korte periode neemt de koi een flinke hoeveelheid voedsel tot zich en doet dit met name om een "nutriëntenpool" op te bouwen (opgeslagen in vet- en spierweefsel en organen)die als reserve dient voor de komende winter.

Zo kijkende naar de seizoenen is verwarmen op zich eigenlijk helemaal niet nodig: met een beetje overkapping lukt het om in Nederland de temperaturen in redelijk veilige zones te houden zonder dat de koi te zwaar moet leunen op de opgebouwde reserves van de herfst. En in de lente gaat de energie vooral in de voorbereidingen voor het kuit schieten (en niet in groei en ontwikkeling), en pas gedurende de zomer en vroege najaar bouwt de koi aan zijn/haar lichaam wat we als koi-houder graag willen zien! EN DAN IS HET TOCH ZOMER?

Waarom zou je dan verwarmen? Deze vraag is simpel te beantwoorden, en om dat te doen is op basis van temperatuur-statistieken onderstaande afbeelding samengesteld:

Seizoenen ondersteunen met gerichte verwarming

In de afbeelding is zichtbaar dat:

  • de gemiddelde lucht-temperatuur (rode lijn), gebaseerd op de nacht- en dagtemperatuur relatief laag is. Pas vanaf de maand mei (5) is enige stabiliteit en gewenstheid bereikt van een temperatuur die richting de 16 a 17 graden kruipt
  • de gemiddelde watertemperaturen (blauwe lijn), opgewarmd door de lucht, pas zo rond juli haar maximum bereiken. Afhankelijk van regio is er maar een zeer beperkte tijd beschikbaar dat koi-houders kunnen rekenen op watertemperaturen die enigszins richting de gewenste 24 graden kruipen (immers, op de temperatuur van ongeveer 24 graden werkt de stofwisseling optimaal en halen we optimaal rendement uit ons dure voer en koi!!). De watertemperaturen zijn maar een zeer korte tijd binnen het bereik van de groene en gewenste zone
  • er gedurende opstart en afbouw van het seizoen allerlei temperatuur-fluctuaties optreden die de watertemperatuur flink kunnen laten schommelen! Middels verwarmen kunt u deze periodes aan het begin en einde van het seizoen overslaan cq elimineren.

Met het verwarmen van uw vijver biedt u uzelf de mogelijkheid om:

  • de fluctuaties van de temperatuur te nivelleren en stabiliteit te bieden aan uw koi
  • de periode waar het echt om gaat, de maanden juni tot en met september, die temperaturen te bieden waar u het rendement uit uw vijver en bewoners kunt realiseren!

De groene lijn zou uw watertemperatuur kunnen zijn wanneer u seizoens-ondersteunend uw vijver verwarmt. U stuurt uw vijver verantwoord maar duidelijk voor langere tijd naar de groene zone!

Als men praat over verwarmen van uw vijver dan is het het meest zinvol om gedurende de zomer (!) uw vijver een aantal maanden te verwarmen en de optimale omstandigheden voor groei en ontwikkeling te bieden. Wij hanteren hier een temperatuur van 24 graden voor. Er zijn verschillende hobbyisten die reeds in een vroeg stadium van het seizoen de watertemperatuur naar zomerse waarden brengen. In onze optiek een verspilling van energie en geld, het rendement van uw investering is beperkt en met een beetje pech wordt u veelvuldig getrakteerd op paaiende koi die uw waterkwaliteit ondermijnen. Er zijn zelfs koi-houders die ook gedurende de koude maanden hun vijver op zomerse temperaturen houden wat in onze optiek geheel geen toegevoegde waarde biedt, de energie-maatschappijen hebben deze graag als klant!

Daarnaast is er nog een argument aan te geven om seizoenen alleen te ondersteunen en deze niet onnodig op te rekken: uw koi veroudert hierdoor sneller! Het metabolisme van de koi houdt ontegenzeggelijk in dat celdeling en vernieuwing bij hoge temperaturen sneller gaat. Echter, zoals elke cel in het lichaam is deze deling beperkt en genetisch vastgelegd, en als de maximale waarde van de teller is bereikt dan treedt celvernietiging op. Dit noemt men ouderdom, en dat betekent dat body achteruit gaat de huidkwaliteit gaat verslechteren en de koi haar jeugdigheid en sprankelijkheid verliest.

Denkt u na over verwarmen? Neemt u dan goed kennis van bovenstaande en bedenk dan dat wanneer men de seizoenen slechts ondersteunt en de temperatuurschommelingen elimineert, er ook economisch een situatie ontstaat die een beperkte investering voor wat betreft verwarmingskosten vraagt!

Mocht u naar aanleiding van dit artikel nog vragen hebben, stelt u deze gerust via het contactformulier.



Verwarmingsschema

Als afstammelingen van de karper zijn onze koi gewend aan seizoenen en seizoensinvloeden. Het is van groot belang om deze seizoenen goed te ondersteunen indien u van plan bent uw vijver te verwarmen of dit reeds doet. Koi reageren op de natuurlijke omstandigheden, en deze moeten afgestemd zijn. Zo heeft het geen enkele zin om uw vijver in de winter op zomerse temperaturen te houden, door de kortere dagen reageert de koi niet met uitbundige groei wat u wellicht zou verwachten. In grove lijnen "kent" en "(h)erkent" de koi de seizoenen op de volgende manier:

  • in het voorjaar stopt de (vrouwelijke) koi haar energie in de produktie van eieren ter voorbereiding op de voortplanting. Miljoenen eieren worden er dan gevormd, dat kost de koi veel energie. Indien u niet van plan bent te kweken dient u in het voorjaar de temperatuur niet te hoog te laten oplopen zodat er gematigd gevoederd kan worden
  • in de zomer stopt de koi zijn/haar energie in de groei en ontwikkeling. Hierbij lopen de ontwikkeling van de body en de huidkwaliteit niet hand in hand, past u dus op dat u het groeiseizoen niet te lang laat doorlopen want daarmee loopt u het risico de huidkwaliteit onherstelbaar te beschadigen
  • in het najaar, startende begin september begint de koi echt met het aanleggen van de wintervoorraden energie door massa aan te leggen. Deze massa is de reserve-energie voor de komende winter, bij strenge winters en zonder ondersteunende verwarming zal deze massa worden aangesproken
  • in de winter loopt draait de stofwisseling op een (zeer) laag pitje, en is de koi minder actief. Het is een goed gebruik om de koi ook een vorm van winter te geven op een temperatuur waarvan bekend is dat deze niet schadelijk is voor de koi en de stofwisseling niet geheel tot stilstand komt. Deze temperatuur ligt idealiter tussen de 8 en 10 graden, veel hobbyisten passen in die periode ook een voederstop in omdat het voer maar matig wordt verteerd en het in principe niet slecht is voor de koi om eigen voorraden aan te spreken.

Deze basisbeginselen zouden moeten dienen als vertrekpunt van ieder verwarmingsschema. Zoals ieder levend wezen bestaat een koi uit cellen, en deze cellen hebben de genetische eigenschap dat ze zich maar een x-aantal keren kan delen. Als deze teller is afgelopen dan stopt de deling ook, in dat geval gaat het verouderingsproces echt beginnen. Dit ziet u direct in de huidkwaliteit, de lichaamsbouw en de algehele gesteldheid van de koi. Mocht u overwegen om de koi voor zeer lange tijd op hoge watertemperaturen te laten bivakkeren (hoger dan 18 graden) wees u dan bewust van wat u doet: u versnelt het verouderingsproces van de koi en u zult minder lang plezier hebben van de schoonheid van de koi! U doet er dan ook goed aan om bij het maximaliseren van het genetische potentieel de koi "te brengen" en niet "te halen", daarmee loopt u het risico de koi schade toe te brengen.

Vanuit deze invalshoeken is het onderstaande verwarmingsschema opgesteld, rekening houdend met de wetenschap dat u nog lang van uw koi zal willen genieten. Hierbij is het groeiseizoen beperkt tot 3 maanden op 24 graden, de temperatuur waarbij het metabolisme van de koi optimaal functioneert. De overige temperaturen zijn ook seizoensondersteunend, wij denken dat u met dit schema op een verantwoorde manier de seizoenen kunt optimaliseren:

Verwarmingsschema voor uw vijver

Natuurlijk kunt u zelf besluiten op punten af te wijken en mogelijk eerder de temperatuur willen opvoeren, of het seizoen nog wat langer in september te willen rekken. Past u aan naar believen, maar denk er ook aan dat naarmate de afwijkingen tussen de buitentemperatuur en de gewenste watertemperatuur groter worden uw kosten voor verwarmen zullen toenemen. Bovenstaand schema is dan ook een economisch efficiënt en effectief schema.

Verwarmen in de zomer is de meest efficiënte en effectieve manier om het maximale uit de ontwikkeling van uw koi te halen. Door de zomerse watertemperatuur te optimaliseren werkt de stofwisseling optimaal en kunnen uw koi aan hun groei en ontwikkeling werken!

Koi-Ontwikkeling.info gebruikt cookies en scripts van Google om uw gebruik van onze websites geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en advertenties kunnen tonen. Ook worden cookies en scripts van Facebook, Twitter, en Google gebruikt om social media integratie op onze websites mogelijk te maken.

Indien u hiermee niet kan instemmen dient u uw browser direct af te sluiten en de website niet te gebruiken. Meer informatie kunt u lezen in de Cookie- en privacy-verklaring.