Chemisch | Filtratie | Van borstels tot trommelfilter

Filtratie

vormen van waterzuivering

Ozon

Ozon



Ozon kent een veelvoud aan industriële toepassingen. Met name in de waterzuivering wordt het veel gebruikt bij het chemisch reinigen van aangevoerd water, voordat het als drinkwater het waterleidingenstelsel wordt ingepompt. En sinds enige tientallen jaren wordt ozon ook steeds vaker toegepast bij de viskwekerijen. Zelfs voor vele duizenden hobbyisten die een zeeaquarium thuis hebben is het niet meer weg te denken als efficiënt en doeltreffend waterzuiveringssysteem. Vele handelaren en particulieren in de Koi-hobby hebben al de overstap gemaakt naar ozon. Eenvoudigweg vanwege de goede referenties en duidelijke resultaten. Met de huidige kennis en stand van zaken is ozon zeer eenvoudig, doeltreffend en veilig te installeren.

Wat is ozon?


Ozon atomen
Ozon is een soort superzuurstof. In plaats van 2 zuurstofatomen (O2) heeft ozon 3 van deze atomen (O3). Deze toestand kan o.a. door vonkoverslag ("corona discharge") worden bereikt. Tijdens een blikseminslag worden ook kilo's ozon geproduceerd, en geeft direct na een flinke onweersbui de kenmerkende prikkelende frisse geur. Ozongas is zeer instabiel zodat het zo snel mogelijk weer terug wil naar gewoon zuurstof. Het zoekt een stof die zij kan oxideren zodat ozon terug kan vallen naar zuurstof, waarbij het derde zuurstofatoom in het oxidatie-proces (verbranding) wordt gebruikt. Als de temperatuur hoog is, valt ozon spontaan weer terug naar zuurstof. Door de hoge mate van willen reageren, ontstaat een zeer krachtige oxidator die milieuvriendelijk is en geen schadelijke reststoffen achterlaat. Na gedane arbeid blijft slechts pure zuurstof over!

Toepassingen


Ozongeneratoren worden steeds vaker ingezet voor het reinigen van water en het verwijderen van stank of verontreinigingen (bij bijvoorbeeld bodemsanering). Vanwege de meer effectieve wijze van ozonproduktie wordt ozon voor veel toepassingen een alternatieve zuiveringsmethode, met als groot voordeel dat de toepassing van het product ozon milieuvriendelijk is, dit in tegenstelling tot bactericides, chloor, etc. Ozon bestaat volledig uit zuurstofatomen en kan zodoende niet vervallen in chemisch schadelijke reststoffen. Ook zwembaden passen daarom meer en meer ozon toe ter vervanging van chloor. Dit voorkomt chlooropslag/transport, chloordampen en irritaties of allergische reacties.

Voordelen van Ozon


Het toepassen van ozon heeft een aantal voordelen:
  • kristalhelder, blauwkleurig water (zie ook "Met ozon altijd helder water?")
  • een verhoging van de Redox-potentiaal (rH-schaal waarbij de potentie voor reductie/oxidatie wordt gemeten in millivolt mv) en het zuurstofgehalte (hoewel het laatste beperkter is dan over het algemeen wordt aangenomen). Dit is de verhouding tussen REDucerende en OXiderende stoffen, waarbij de reducerende stoffen bijvoorbeeld afvalstoffen van uw koi zijn en de oxidende stoffen aangeven in hoeverre een oxidatie van deze stoffen (middels zuurstof of in dit geval ozon) mogelijk is
  • een intensievere werking van het biologische filter (vanwege het restprodukt O2)
  • een snellere afbraak van ammoniak en nitriet (beperkt, vanwege het restprodukt O2)
  • het vermindert de kiembelasting van het water, waardoor ziekteverwekkers minder kansen krijgen!

Ozon is geen wondermiddel. Het is bij goed gebruik een fantastisch ondersteunend product, maar niet meer. Ozon is geen medicijn of middel tegen alle kwalen. Het helpt bij goed gebruik wel om de waterkwaliteit zodanig te verbeteren dat de vissen sterker worden en meer weerstand opbouwen. Door het optimaliseren van de omstandigheden heeft de koi namelijk volledige vrijheid zijn energie aan te wenden aan het opbouwen van deze weerstand in plaats van permanent "in gevecht" te zijn met zijn of haar omgeving. Bij een optimale rH (zie verder) wordt de kans dat een zieke vis andere vissen infecteert, tot een minimum beperkt. Een goed effect van Ozon is uitsluitend te bereiken via een goede besturing en via een reactor, die opname in het water garandeert. Bij juist gebruik is Ozon niet schadelijk. Niet voor de vissen en niet voor de eigenaar. Ontsnappend Ozon kan gemakkelijk worden weg gefilterd met behulp van wat actieve kool. Hierbij moet opgemerkt worden dat het vrijlaten van ozon-gas in de atmosfeer niet is toegestaan en een betrouwbare restozon-vernietiger (bijvoorbeeld middels actieve kool) ALTIJD geïnstalleerd moet worden. Ozon in de pure vorm zelf is namelijk wel slecht voor mens en dier wanneer ozon deze in de pure vorm bereikt.

Waterparameters en ozon


Zoals eerder gesteld wordt de potentie voor reductie/oxidatie uitgedrukt in millivolts (mV). Het redox-potentiaal wordt uitgedrukt op basis van een schaal die deze reductie/oxidatiekracht weergeeft, namelijk de rH schaal. rH staat voor reductio hydrogenii, en heeft een waardebereik van 0 (volledige reductie) via 21 (even sterk reducerend als oxideren) naar 42 (volledige oxidatie).

Er zijn speciale meters te koop die de potentie voor u kunnen meten, en zelfs op basis van een gemeten waarde zelfstandig een ozon-installatie kunnen schakelen. Het toepassen van ozon verhoogt het Redox-potentiaal en het merendeel van de hobbyisten sturen aan op een basiswaarde van de potentie gelegen tussen de 300 en 350 mv. Toch is dit niet het verstandigst, er is namelijk een relatie tussen het Redox-potentiaal en de pH-waarde van een vijver, deze wordt uitgedrukt in de zogenaamde RH-waarde. Gecorrigeerd met de pH-waarde moet deze waarde zich bevinden tussen de 28 en de 30. De rH-waarde wordt als volgt berekend:

rH = (mV/29) + (2 x pH) + 6.76


mV is hierbij de gemeten waarde van het Redox-potentiaal. Uit deze berekening blijkt dat wanneer vijvers een hogere pH-waarde hebben, het Redox-potentiaal naar beneden bijgesteld moet worden. Indien u bijvoorbeeld een pH-waarde heeft van 8 dan is een redox van 220 een prima waarde! Immers:

rH = (220/29) + (2 x 8) + 6.76 = 30.34

Met deze rH-waarde zit u goed, gaat u hoger dan maakt u uw vijver meer steriel dan nodig! Het is derhalve aan te raden om uw ozon-installatie af te stellen op basis van de rH-waarde, en aan te sturen op de gevonden redox-waarde (in mV).

Met ozon altijd helder water?


Het korte antwoord hierop is "NEE". De voordelen van ozon zijn evident, maar bij verstandig gebruik en aansturend op een passende rH-waarde kan het voorkomen dat uw Redox-potentiaal al goed is en het toepassen van ozon niet "nodig" is. In die gevallen zullen algen, kleurstoffen, eiwitten, etc niet verbrand door ozon (het hoeft immers niet toegepast te worden, of uw Redox-meter schakelt de installatie niet aan omdat de ingestelde basiswaarde voldoende is) en hebben vrij spel. Ozon is dus een toegevoegde waarde, en kan en mag NOOIT een onderdeel zijn van het kloppende hart van uw vijverfiltering! In dat geval is uw filter-capaciteit onvoldoende berekend op uw bezetting en voergedrag, of dient u vaker waterwissels toe te passen om de leefomgeving optimaal te houden.