historie | Bloedlijnen | Poel van genen van toonaangevende kwekers

Bloedlijnen

genetisch materiaal voor kampioenen

Zijn bloedlijnen nog belangrijk?

Zijn bloedlijnen nog belangrijk?


Op deze schap van de bibliotheek vindt u allerlei informatie over bloedlijnen. Een bloedlijn wordt gedefinieerd als "een afstammingslijn van een uitmuntend fokdier en elk van zijn/haar nakomelingen" (bron: www.encyclo.nl). Vanuit deze optiek is iedere afstamming van een ouderdier te bezien als een bloedlijn. Toch is deze definitie niet eenduidig toe te passen op de koi-industrie, die gekenmerkt wordt door "variëteiten" in plaats van "rassen". Hiermee wordt bedoeld dat de nakomelingen van onze nishikigoi niet per definitie eenzelfde herleidbare verschijningsvorm hebben als de ouderdieren. Er zijn constant vele mutaties mogelijk, waarmee gesteld kan worden dat er van "zuiver bloed" op geen enkele wijze sprake kan zijn. Toch wordt er veel gerefereerd naar de term "bloedlijnen", waarin het genetisch potentieel is opgeslagen. Toch even iets om bij na te denken en stil te staan!

Overzicht van variëteiten

Bloedlijnen in het verleden

In het begin van de industrie van de Nishikigoi, begin 19e eeuw, was het nog mogelijk om een zeer herkenbaar EN reproduceerbaar "product" te maken dat zeer duidelijk afweek van de overige koi. Dit is ook niet zo moeilijk voor te stellen, de eerste Yamabuki (gele koi) zal ongetwijfeld vele ogen aangetrokken hebben en is als zodanig ook een zeer herkenbaar product. Evenals de eerste "zuivere" Kohaku of welke andere variëteit dan ook. Immers, deze variëteiten kunnen gezien worden als de verschillende "soorten" die we kennen. En juist daar zit een interessant aspect als men kijkt naar bloedlijnen: wanneer men twee koi van dezelfde variëteit bij elkaar brengt dan brengt de nakweek, met de helft van de genen van de vrouwelijke kant en de helft van de genen van de mannelijke kant, niet allemaal dezelfde variëteiten voort! Zo kan er uit een kweek van twee Kohaku in principe ook een Chagoi of een Orenji voortkomen, waarbij patronen in ieder geval niet of nauwelijks vererfbaar zijn. Dat is een fundamenteel verschil met een "zuivere bloedlijn", waarbij de nakweek direct herkenbaar is als afstammeling ("uit een labrador komt geen herder" ;-)).

In het begin van deze industrie, wat echt een lokaal gebeuren is geweest, hebben vele kwekers de handen ineen geslagen om herkenbare producten te maken. En belangrijker, zij konden dit uiteindelijk ook permanent na een lange periode van stabilisering en fijnslijperij! Deze producten bevatten dan dermate unieke eigenschappen dat ze de "naam van het huis" mochten dragen, een echte uniciteit! Zo zijn nakomelingen van koi van de familie Mano als Dainichi bestempeld, en kennen we koi van Toshio en Toshiyuki Sakai tegenwoordig beter als Matsunosuke koi. Beiden zijn de naam van het huis van de betreffende familie. Allen hebben een duidelijk kenmerk gemeen: zeer duidelijke onderscheidende kenmerken in de koi die direct toe te wijzen zijn aan en uniek zijn voor het vakmanschap en specialiteit van de betreffende kweker.

Natuurlijk is er veel ambacht en doorzettingsvermogen nodig om iets moois als een Nishikihoi te fabriceren, maar zoals altijd is dat in het begin "eenvoudiger" dan in een later stadium. Immers, wanneer er van elke variëteit bijvoorbeeld 100 kwekers zijn, dan is het voor al die kwekers natuurlijk een immense opgave om zichzelf een herkenbare stempel te verschaffen in de erfelijke eigenschappen van de nakomelingen. In de moderne tijd waarin wij leven is de industrie volwassen geworden, en is er een enorme hoeveelheid genetisch potentieel beschikbaar voor de kwekers om koi te kweken. En door de verdere industrialisatie zijn ook de middelen als geld en infrastructuur beschikbaar om dit ook te kunnen doen! In hoeverre is het dan nog mogelijk om een unieke herkenbare stempel te zetten op een product zoals de intentie is geweest bij het onderkennen van bloedlijnen. Een goede vraag die gesteld kan worden, maar waarvan het antwoord misschien besloten ligt in de vooruitgang die de koi-industrie heeft doorgemaakt en tot de fabrieken van nu is doorgedrongen.

Hoe zit dat dan met bloedlijnen tegenwoordig?

Waar men vroeger kon zien dat een bloedlijn direct verbonden was aan de naam van het huis waar de kweker bij hoorde (Matsunosuke, Sadazo, Kagura, Jinbei, Yagozen, Matsunosuke, Tomoin, en ga zo maar verder), is dat nu niet meer het geval. In veel gevallen kennen we nu namen als "D-Sanke", "Yamato", "FireFly", "Gachapin", "Ryu" en ga zo maar verder en vaak benoemen we dit als een bloedlijn. Deze namen behoren allen bij de naam van een ouderdier wat aan het hoofd van een "familie-boom" staat. In veel gevallen refereert de hobbyist ook naar deze namen en praat vervolgens ook over een "bloedlijn". In de zuiverste zin van het woord is dat niet helemaal correct, omdat de basisgenen van al deze koi wel afstammen van bloedlijnen maar ze gezien kunnen worden als een specialisatie daarvan middels het inkruisen van "ander bloed". Eigenlijk is het zuiverder om in dit geval dat ook te spreken van "kwekerslijnen" in plaats van "bloedlijnen". Of misschien zelfs "moderne bloedlijnen"… Wat ook aardig is om te bedenken: ALS deze bekende ouderdieren zouden wegvallen en het er echt om gaat, is de kweker dan nog steeds in staat om koi met dezelfde kwaliteit als het weggevallen ouderdier te produceren? Deze kans is mogelijk niet zo groot, vermoedelijk is dit ook de reden dat bijvoorbeeld een grote farm als Sakai Fish Farm steeds vaker eerder verkochte koi terugkoopt om als ouderdier te dienen. En dat is een gevaarlijke situatie: door het permanent inkruisen van dezelfde genen ontstaat vanzelf een achteruitgang in kwaliteit (!), door constante vernieuwing van ouderparen ontstaat een niet herkenbaar product. Ga er maar aan staan als kweker!

O ja, toch even belangrijk om te noemen: formeel zijn er alleen bloedlijnen in de zuiverste zin des woord onderkend voor de Gosanke. Bloedlijnen voor bijvoorbeeld Chagoi, Platinum Ogon en ga zo maar door bestaan niet. Het is een academische discussie, maar met enig respect naar het verleden wel een zuivere dit zo te stellen want zonder de grondleggende bloedlijnen van deze industrie hadden wij de pracht van de moderne koi nooit kunnen ervaren! Kwekerslijnen en bloedlijnen, synoniem of niet… wat vind jij?